User interface bewaking IJ-tramtunnel

Beschrijving:
De gemeente Amsterdam heeft voor het traject door de IJ-tramtunnel een uitvoerig veiligheidssysteem ontwikkeld. Het veiligheidssysteem bestaat onder andere uit vele bewaakte vluchtwegen, een uitgebreid camerasysteem, intercoms in de tunnel, en noodstroomvoorzieningen. De tunnel wordt bewaakt door de ‘verkeersleider tram’ die met andere verkeersleiders in het regiecentrum, de centrale controlekamer van het Gemeentevervoerbedrijf (GVB) zit. vhp ergonomie ontwikkelde:

1. 1. de werkwijze bij incidenten;
2. 2. de werkplek inrichting;
3. 3. de user interface voor de bewaking.

4. 
   Als eerste is een scenario-onderzoek uitgevoerd waarin vier mogelijke incidenten in de tunnel tot in detail zijn uitgeschreven, de zogenaamde use-cases. De incidenten, waaronder 'een voetganger die de tunnel inloopt' en 'een tram die stilstaat in de tunnel', zijn gekozen in overleg met veiligheidsdeskundigen van het GVB en de verkeersleiders. In de scenario’s is uitgewerkt hoe de verkeersleider moet optreden tijdens de incidenten en welke informatie hij daarbij nodig heeft. Specifiek voor de tunnel heeft de verkeersleider op zijn werkplek twee beeldschermen, tal van communicatiemiddelen en een monitorenwand met tien cameramonitoren tot zijn beschikking. Met de user interface kan hij een goed overzicht houden en ingrijpen bij incidenten. De scenario’s zijn vervolgens uitgewerkt in een Functioneel Programma van Eisen voor de software en een Functionele Ontwerp voor de user interface die de verkeersleider op zijn scherm te zien krijgt. Op basis van dit Programma van Eisen bleek dat het niet mogelijk is met een standaard softwarepakket te werken. Daarom is er specifiek voor het GVB een user interface gebouwd.

5. vhp ergonomie onderhield tijdens de realisatiefase nauw contact met de programmeur. Op die manier is gewaarborgd dat de beoogde functionaliteiten op de juiste manier in de user interface terechtgekomen zijn. Tijdens de implementatie is ook de cameratechniek toegevoegd en zijn de gebruikers opgeleid. Een lang traject wat uiteindelijk tot een geslaagde implementatie heeft geleid.

Contactpersoon:
ir. Gjalt Huppes Eur.Erg.

Opdrachtgever:
Gemeente Amsterdam